Đam mê kể chi trẻ già

Tháng 1-2005, Trung tâm Nuôi dạy trẻ mồ côi Xuân Phú “khai giảng” lớp dạy hát dân ca cho các em mồ côi vào chiều chủ nhật hằng tuần do nhà nghiên cứu Bửu Ý chủ trương. Niềm vui được ca hát hiển hiện trên những khuôn mặt rạng ngời. Giáo viên đứng lớp là hai nghệ nhân dân gian Minh Mẫn và Thanh Hương.

Những lời ca trong trẻo cứ ngân lên theo tiếng đàn tỳ bà, tiếng ầu ơ trong giai điệu của bài Lý năm canh, điệu lưu thủy, Lý ngựa ô… nhẹ nhàng, cuốn hút đến lạ kỳ. Có những lúc cả lớp đang say sưa hát thì có tiếng… la: “Dừng lại, dừng lại, đoạn đó sai rồi!”. Sau đó, nghệ nhân Minh Mẫn tỉ mỉ phân tích những chỗ sai trong đoạn vừa hát.

“Bây chừ mà tìm được các cháu nhỏ mê ca Huế như ri để truyền nghề là quý lắm rồi vì hầu hết chỉ thích nhạc trẻ thôi” - nghệ nhân Thanh Hương nói.

Tiếng lách cách từ cặp phách nhịp trên đôi tay nghệ nhân Minh Mẫn như đưa những làn điệu dân ca đi sâu vào tâm hồn những bạn trẻ. Võ Thị Phượng, 15 tuổi mồ côi từ nhỏ, lang bạt nay đây mai đó, từ khi được đưa về trung tâm, có chút năng khiếu ca Huế, Phượng được hai nghệ nhân gạo cội truyền nghề nên đến nay, giọng ca của em được hai nghệ nhân đánh giá rất cao. Phượng tâm sự: “Ngày trước em đi bán vé số dọc sông Hương, thấy các nghệ nhân hát ca Huế trên thuyền rồng, em đứng xem và hát theo vậy là mê ca Huế lúc nào không hay”.

Mỗi em nhỏ tham gia lớp học là mỗi hoàn cảnh khác nhau, em thì mồ côi cha mẹ, có em thì đến giờ vẫn không biết cha mẹ mình là ai, còn sống hay chết, nhưng các em đều có chung niềm đam mê: ca Huế.

Lớp ca Huế đặc biệt này được mang tên Nguyễn Thị Lợi - tên người vợ quá cố của nhà nghiên cứu Bửu Ý. Lớp hiện đang nhận được sự tài trợ của VHI (The Vietnamese Heritage Institute). VHI trả lương hằng tháng cho các thầy cô và mua sắm các nhạc cụ.

Thao thức cùng ca Huế

“Ở đây các em đều là trẻ mồ côi cơ nhỡ được trung tâm đón nhận về nên thiếu thốn tình cảm gia đình. Chúng tôi quyết định mở lớp dạy dân ca cho các em nhằm mang lại niềm vui cho các em trong những ngày cuối tuần” - anh Nguyễn Văn Xuân, phó giám đốc trung tâm, nói. Anh Xuân cho biết thêm, hiện tại ở trung tâm không chỉ có ca Huế mà còn dạy cho các em nhiều môn học khác như học các loại đàn tranh, nhị, bầu, tỳ bà… và vẽ tranh.

Hai nghệ nhân dạy ca là Minh Mẫn, Thanh Hương. Thầy cô dạy đàn gồm: Nguyễn Thị Thanh Vân (đàn tranh), Nguyễn Ngọc Hùng (đàn tỳ bà), Trần Đình Khắc Du (đàn bầu), Dương Tiến Cang (đàn nhị).

Các bạn trẻ say sưa tập ca Huế - Ảnh: T.D.Quất

Nhà nghiên cứu Bửu Ý, người đề xuất đưa ca Huế vào trung tâm, kể: “Các em được học ca, hò, vè… và chọn đăng ký vào một lớp học đàn. Vì các em quá bận rộn học văn hóa và các môn nhiệm ý khác nên thì giờ dành ca Huế ít quá. Tôi và các nghệ nhân thường xuyên nhắc nhở, động viên các em cố gắng học ca Huế và học sử dụng thêm một cây đàn dân tộc, vì sau này, ra trường, vào đời, các môn học này sẽ giúp các em nhiều lắm”.

Bạn Nguyễn Thị Cẩm Hoài chia sẻ: “Từ ngày tham gia lớp học ca Huế, nghe và hiểu được từng tiết tấu, ca từ trong bài hát em cảm thấy rất vui, tâm trạng thoải mái hơn. Chiều chủ nhật nào mà hai mệ có việc bận không lên lớp được là cảm thấy thiếu cái gì đó”.

Còn hai nghệ nhân thì tâm sự: “Lớp biết hát ca Huế chúng tôi già rồi, mong sao các cháu bây chừ tiếp tục lưu giữ và phát huy ca Huế để vốn văn hóa truyền thống của cha ông được lưu giữ mãi".

Nguồn tin: Tuổi trẻ